کارگزاران بورس چیست و انواع کارگزار در قانون بورس

کارگزاران بورس چیست و انواع کارگزار در قانون بورس

کارگزاران بورس

بازار سرمایه از ارکانی شکل گرفته که نقصان هریک از این عناصر، بازار را در رسیدن به اهداف خود، دچار اختلال می کند، افراد عمده جامعه حتی گروهی از متخصصین، بورس اوراق بهادار را سمبل اصلی بازار سرمایه می دانند. بازیگران اصلی این بازارها، نهادهای مالی هستند. این نهادها از جمله کارگزاران، شرکت ها و صندوق های سرمایه گذاری، شرکت های تأمین سرمایه ، بازارگردانان، موسسه های رتبه بندی اعتباری، شرکتهای پردازش اطلاعات مالی، مشاوران سرمایه گذاری از این دست نهادها می باشد. در قانون بازار اوراق بهادار ایران نهادهای مالی فعال در بورس مورد اشاره قرار گرفته اند ، این نهادها عبارتند از: کارگزار، معامله گر، بازارگردان، مشاور سرمایه گذاری، صندوق سرمایه گذاری، شرکت سرمایه گذاری، موسسات رتبه بندی، شرکت پردازش گر اطلاعات، شرکت تأمین سرمایه؛ می باشند. (گروه نویسندگان، ۱۳۸۹)

کارگزاران بورس چه کسانی هستند؟

بورس اوراق بهادار یک بازار سرمایه است که در آن اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس از طریق انعقاد قراردادهای خرید یا فروش اوراق بهادار بورسی، خرید و فروش می شوند و یا قرار دادهای سبد گردانی بورسی منعقد می گردد .» (کیمیایی طلب، ۱۳۸۶) وظیفه انجام این معاملات برعهده کارگزاران می باشد. کارگزاران مهمترین رکن سازمان بورس محسوب می شوند ، زیرا براساس ماده ۱ آئین نامه اجرایی سازمان کارگزاران اعمال و وظایف بورس اوراق بهادار یعنی دادوستد اوراق بهادار صرفا توسط آنان انجام می گردد، بنابر این وضعیت حقوقی آنان از جنبه های گوناگون از اهمیت زیادی برخوردار است . با در نظر گرفتن نقش و وظیفه کارگزاران میتوان گفت کارگزارشخصی است که اوراق بهادار مورد معامله در بورس معامله قرار میدهد و از آنجا که کارگزار بنا به دستور خرید و یا فروش مشتریان خود اوراق بهادار مربوط به آنان را مورد داد و ستد قرار میدهد میتوان گفت که کارگزار مأمور خرید و یا فروش اوراق بهادار از سوی مشتریان است . به موجب بند ۱۳ ماده ۱ قانون بورس اوراق بهادار مصوب ۱۳۸۴ کارگزار: شخص حقوقی است که اوراق بهادار را برای دیگران و به حساب آنها
معامله میکند..»(ستوده تهرانی، ۱۳۹۰) بند ۱۴ همین ماده هم عنوان می کند ، چنانچه این شخص اوراق بهادار را برای دیگران و به حساب آنها یا به حساب خود معامله نماید، کارگزار /معامله گر شناخته می شود.

مشاهده  کارگزار ناظر کیست و چه نقشی بر عهده دارد؟

انواع کارگزار در قانون بورس اوراق بهادار

ماده ۱۱ ‌قانون تأسیس بورس اوراق بهادار ‌مصوب ۱۳۴۵/۲/۲۷ کارگزاران بورس را به دو دسته تقسیم میکند :

دسته اول: اشخاص حقیقى که طبق مقررات قانونى به کارگزارى بورس پذیرفته می‌شوند.

دسته دوم: مؤسسه‌هاى مالى و اعتبارى ایرانى که صلاحیتشان مورد تأیید بانک مرکزى جمهورى اسلامى ایران قرار گرفته باشد. این مؤسسه‌ها، وظایفى را که از حیث کارگزارى به عهده خواهند داشت، به وسیله نمایندگان خود انجام می‌دهند.

شرایط کارگزاران

بر اساس ماده ۱۲ همین قانون، همه کارگزاران، اعم از دسته اول و دوم، باید داراى شرایط زیر باشند:

(۱) تابعیت ایران.

(۲) نداشتن پیشینه محکومیت کیفرى مؤثر.

(۳) داشتن حسن شهرت.

(۴) داشتن دست کم ۲۵ سال تمام.

(۵) داشتن دست کم مدت سه سال سابقه کارآموزى نزد یک یا چند کارگزار.

(۶) پذیرفته شدن در امتحان نظرى و حرفه‌اى، طبق آیین‌نامه بورس.

(۷) اجازه هیأت مدیره بورس.

شوراى بورس می‌تواند اجراى بند (۷) ماده فوق را تا هنگام انتخاب اعضاى هیأت مدیره بورس و اجراى بند (۵) آن را حداکثر تا سه سال پس از تاریخ تشکیل بورس، به تأخیر بیندازد.

در مورد گروه دوم، یعنى مؤسسه‌هاى مالى و اعتبارى، تنها بندهاى (۱) و (۷) این ماده باید رعایت شود. با وجود این، نمایندگان این مؤسسه‌ها هم باید واجد کلیه شرایط یاد شده در بالا باشند. ( ماده ۶ اساسنامه سازمان کارگزاران بورس اوراق بهادار تهران)

با توجه به نقش کارگزار در حفظ سلامت معاملات در بورس در قانون شرایط اخراج کارگزاران از بورس مشخص شده است. براساس بند الف از بند ۶۰ ماده ۷ اساسنامه سازمان به هیآت مدیره بورس اجازه میدهد که عضو متخلفی را که رعایت قوانین بورس ، مقررات آیین نامه ها مواد اساسنامه یا مقررات دیگر را ننماید یا از اجرای تصمیمات هیأت مدیره بورس سرباز زند یا به تشخیص هیأت مدیره بورس رفتاری خلاف شئون حرفه ای خود داشته باشد یا به عملی بر خلاف مصالح و منافع بورس یا اعضاء سازمان انجام دهد اخراج یا تعلیق کند.

مشاهده  انواع قیمت سهام در تابلوی بازار بورس اوراق بهادار

منابع

گروه نویسندگان، نهادهای مالی، راهنمای قانون بازار اوراق بهادار، تهران، شرکت اطلاع رسانی و خدمات بورس، جلد اول، ۱۳۸۹

کیمیایی طلب ، حمیدرضا ، تعهدات قراردادی کارگزاران بورس اوراق بهادار در حقوق ایران با مطالعه تطبیقی در حقوق فرانسه و انگلیس، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته حقوق خصوصی دانشگاه قم، ۱۳۸۶

ستوده تهرانی، حسن، حقوق تجارت ،جلد سوم، دادگستر، ۱۳۹۰

اساسنامه سازمان کارگزاران بورس اوراق بهادار تهران

‌قانون تأسیس بورس اوراق بهادار ‌مصوب ۱۳۴۵/۲/۲۷

قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران ۱۳۸۴/۹/۱

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سیزده − هفت =